Odpowiedzialne przedsiębiorstwo – dlaczego warto je budować?

Co to jest CSR? Pojęcie to (z ang. Corporate Social Responsibility) tłumaczone jest jako odpowiedzialność przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo.

By wyjaśnić szczegóły, odwołajmy się do międzynarodowego standardu. Istnieje norma PN-ISO 26000, która została opracowana przez Międzynarodową Organizację Standaryzacyjną (ang. International Organization for Standarization, ISO) w 2010 roku jako przewodnik dla organizacji w zakresie stosowania zasad odpowiedzialności społecznej i środowiskowej.

Według ISO 26000 społeczna odpowiedzialność to odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji oraz działań na społeczeństwo i środowisko poprzez etyczne i przejrzyste zachowanie.

Zachowanie to:

• przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, w tym dobrobytu i zdrowia społeczeństwa,
• uwzględnia oczekiwania interesariuszy,
• jest zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami postępowania,
• jest zintegrowane z działaniami organizacji i praktykowane w jej relacjach.

Mówiąc najprościej – każde zachowanie przedstawiciela firmy w czasie pracy wywiera wpływ na otoczenie firmy, czyli na społeczeństwo i środowisko przyrodnicze. Firma, w osobach swoich pracowników, może wybierać takie decyzje i zachowania, które sprzyjają tworzeniu dobrostanu dla tego szerszego otoczenia. Możemy wtedy powiedzieć, że zachowuje się wobec niego odpowiedzialnie.

CSR jest wieloaspektowym pojęciem, pod którym kryje się szereg różnych inicjatyw i procedur. Czasami błędnie kojarzymy je z wielkimi i kosztownymi inicjatywami, podczas gdy społeczna odpowiedzialność dotyczy również banalnych decyzji w codziennej pracy każdego pracownika.

N-ISO 26000, czyli „Guidance on social responsibility” („Przewodnik po społecznej odpowiedzialności”) zawiera ponadto wytyczne dotyczące przejrzystych i etycznych zachowań w fundamentalnych obszarach, takich jak:

• ład organizacyjny,
• prawa człowieka,
• praktyki z zakresu pracy,
• środowisko,
• uczciwe praktyki operacyjne,
• zagadnienia konsumenckie,
• zaangażowanie społeczne i rozwój społeczności lokalnej.

Jakie korzyści przynosi firmie prowadzenie odpowiedzialnego biznesu?

Słownik języka polskiego definiuje odpowiedzialność jako:

1. obowiązek moralny lub prawny odpowiadania za swoje lub czyjeś czyny,
2. przyjęcie na siebie obowiązku zadbania o kogoś lub o coś. Nie jest to zatem pojęcie mieszczące się ściśle w finansowych i operacyjnych pojęciach „zysku”, „straty”, „KPI”, jakimi na co dzień posługujemy się w biznesie, realizując swoje cele. Pojęcie społecznej odpowiedzialności wskazuje zatem na wyższą wartość i mówi o dokonaniu wyboru, podjęciu moralnej decyzji dbania o tę wartość. Najogólniej: wyższą wartością są społeczeństwo i przyroda tworzące ramy, w których przedsiębiorstwo może funkcjonować.

Właściwie rozumiana społeczna odpowiedzialność biznesu powinna jednak zostać umiejscowiona w filozofii prowadzenia biznesu „win-win” (wygrana-wygrana). Dlatego można i należy oczekiwać długotrwałych korzyści z prowadzenia strategii odpowiedzialności przedsiębiorstwa. Mogą to być:

Wzrost zainteresowania inwestorów

Kredytodawcy są bardziej zainteresowani współpracą z odpowiedzialnymi firmami, które (pomijając dobre wyniki finansowe) są zarządzane w sposób przejrzysty i odpowiedzialnie budują swój wizerunek oraz dobre relacje z otoczeniem. Dla wielu inwestorów wiarygodność finansowa firmy jest uzależniona od jej wiarygodności społecznej.

Zwiększenie lojalności konsumentów i interesariuszy

Wzrost świadomości społecznej konsumentów powoduje, iż w swoich wyborach kierują się także zaufaniem do danej firmy i jej wizerunkiem. Rosnąca grupa konsumentów zwraca uwagę na to, czy produkt lub usługa są przyjazne dla środowiska oraz czy firma przestrzega zasady społecznej odpowiedzialności w procesie wytwarzania towaru. Nie bez znaczenia jest także ogólna reputacja firmy.

Poprawa relacji ze społecznością i władzami lokalnymi

Udział firmy w życiu ludności lokalnej, w tym podejmowanie długofalowych i wymiernych inwestycji społecznych, ułatwia jej sprawne i bezkonfliktowe funkcjonowanie. Społeczna odpowiedzialność umożliwia trwałe zakorzenienie się firmy w społeczności i pozyskanie przychylności jej członków, a także zdobycie zaufania władz samorządowych. Szczególną rolę odgrywają tutaj współpraca z organizacjami pozarządowymi oraz budowanie partnerstw międzysektorowych.

Wzrost konkurencyjności

Wprowadzanie zasad odpowiedzialnego biznesu to jeden z atutów, dzięki którym firmy zdobywają przewagę konkurencyjną. Dla polskich firm przejrzysta polityka CSR może być jednym ze sposobów budowania swojej pozycji na rynkach światowych, gdzie oczekiwania dotyczące spełniania standardów odpowiedzialnego biznesu są bardziej oczywiste.

Podnoszenie poziomu kultury organizacyjnej firmy

Poprzez podejmowanie wyzwań, jakie stawia przedsiębiorstwu społeczna odpowiedzialność, firma podnosi standardy postępowania wobec interesariuszy (pracowników, kontrahentów, klientów), a przez to unika konsekwencji kosztów „złego partnerstwa”. Zmiany te wpływają na kształtowanie kultury organizacyjnej firmy opartej na zaufaniu, odpowiedzialności i przejrzystości.

Kształtowanie pozytywnego wizerunku firmy wśród pracowników

Społeczna odpowiedzialność firmy stanowi jeden z elementów pozafinansowego motywowania pracowników. Dzięki kodeksom etycznym, programom społecznym, dbałości o środowisko, wizerunek firmy w oczach pracownika ulega poprawie. Pracownicy z większym uznaniem odnoszą się do funkcjonowania firmy, widząc, iż część jej działalności ukierunkowana jest na rozwiązywanie istotnych – również dla nich – problemów społecznych.

Pozyskanie i utrzymanie najlepszych pracowników

Gdy poprawie ulega wizerunek firmy i rośnie do niej zaufanie wśród pracowników, to zwiększa się również atrakcyjność przedsiębiorstwa na rynku pracy, co pozwala przyciągnąć nowych pracowników i zatrzymać tych najlepszych.