Lider 4.0 i jego kluczowe kompetencje

Przywódca w cyfrowych czasach

Jeśli mielibyśmy wskazać kluczowe elementy przywództwa w organizacji, wskazalibyśmy na cztery niezwykle istotne elementy:

• Umiejętność wpływania na innych pracowników firmy
• Realizowanie celów biznesowych
• Zdolność zarządzania ludźmi
• Umiejętność zarządzania zmianą

W czasach czwartej rewolucji przemysłowej zasady te nie ulegają zmianom. Coraz bardziej konkurencyjne biznesowe środowisko wymaga jednak rozszerzenia palety kompetencji i wyposażenia lidera w nowe narzędzia. Jego „wielowymiarowość” nie objawia się bowiem tylko w sferze motywowania kadry i inżynierów, ale także wskazywania wizji przyszłości i kreślenia kierunku technologicznych zmian.

Lider 4.0 to zatem nie tylko skuteczny manager i wizjoner – to również technolog z holistycznym spojrzeniem na organizację, jej procesy i wszelkie aspekty przemysłowe.

Macierz przywództwa 4.0

Badacze tematyki przywództwa i kapitału ludzkiego w organizacji zwracają uwagę, że lider 4.0 łączy w sobie różne sposoby zarządzania. Z jednej strony charakteryzuje się dużo większą otwartością wobec pracowników, skupiając się na kapitale ludzkim i innowacjach.

Z drugiej strony, jak wspominaliśmy w artykule o cyfrowym przywództwie, przywódca czwartej generacji ma także niezwykle jasną wizję przyszłości, którą konsekwentnie realizuje. To zaś prowadzi do tarć między managerem a wyposażonymi w niezwykle rozległą wiedzę techniczną inżynierami. Balans między podejściem „employee-centric” a umiejętnością realizowania celów i wizji firmy jest zatem kluczem do liderskiego sukcesu w każdej jednostce przemysłowej.

Aby ułatwić rozważania na temat cyfrowego przywództwa, Birgit Oberer i Alpetkin Erkollar z Sakarya University postanowili zatem opracować prostą macierz. Uwzględnili na niej cztery kluczowe kompetencje, a zarazem rodzaje przywództwa w cyfrowej rzeczywistości. Idealnym rozwiązaniem jest połączenie kompetencji z każdej „ćwiartki” macierzy.

Kompetencja 1. – „lider tradycyjny” (freshmen leader)

W teorii najmniej skupiony na innowacji, ludziach i technologii. W praktyce, jego kompetencje stanowią fundament pod wszelkie aktywności związane z przywództwem w cyfrowej rzeczywistości.

To właśnie „freshmen leader” jest tym, który dąży do realizacji biznesowych celów firmy i doprowadzenia wszelkich projektów do końca. Jego kompetencje zapewniają organizacji „przetrwanie” i pewność, że jej działalność nie ulegnie zahamowaniu.

Kompetencja 2. – „lider społeczny” (social leader)

W „ćwiartce” społecznego lidera zawierają się cechy, które pozwalają mu kreować pozytywną, sprzyjającą wspólnej pracy atmosferę. Społeczny przywódca to jednostka skoncentrowana na inżynierach, gotowa wysłuchać ich pomysłów i zapewnić właściwe warunki.

Jego działalność spaja cały zespół i pozwala mu realizować technologiczne i innowacyjne cele, które reprezentują dwie kolejne części macierzy.

Kompetencja 3. – „lider technologiczny” (technological leader)

Kompetencje „technologiczne” lidera pozwalają mu wyznaczyć właściwy kierunek rozwoju przemysłu 4.0. Jego wiedza techniczna umożliwia kierowanie zespołem, którego umiejętności w obszarze automatyki i robotyki „zawstydziłyby” szefów nieprzygotowanych do tej roli.

Dlatego właśnie tak ważne jest, aby lider czwartej generacji operował tym samym językiem, co pracownicy odpowiedzialni za najbardziej technologiczne aspekty funkcjonowania firmy. Ułatwi to zarówno komunikację wewnątrz zespołu, jak i podbuduje autorytet managera.

Kompetencja 4. – „lider cyfrowy” (digital leader)

Kompetencje z ostatniej ćwiartki macierzy spajają poniekąd umiejętności z pozostałych. Cyfrowe cechy lidera 4.0 pozwalają mu napędzać zespół dzięki swojej kreatywności i zdolności do budowania innowacyjnej kultury organizacyjnej. Kreatywność to zresztą jedna z najbardziej pożądanych cech lidera. Wskazują na to m.in. badania przemysłu motoryzacyjnego, których wyniki opublikowały Katarzyna Grzybowska i Anna Lupicka:

Kompetencje lidera czwartej generacji obejmują zatem zarówno twarde umiejętności związane z zarządzaniem i fachem managera, jak i kwalifikacje miękkie, związane głównie z innowacjami i otwartością na sugestie inżynierów. Przemysł funkcjonujący „pod batutą” cyfrowego lidera to dynamiczne, szybko zmieniające się środowisko, którego przywódca potrafi dostosowywać się do aktualnej rzeczywistości.

Elastyczność w obrębie zarządzania wewnętrznego pozwala następnie firmie równie szybko reagować na działania konkurentów i dyktować własne warunki na rynku. To zaś doskonała droga do osiągnięcia „świętego graala” w przemyśle 4.0 – zbudowania przewagi konkurencyjnej jutra.

Bibliografia:

Oberer, B., Erkollar, A. (2018): Leadership 4.0: Digital Leaders in the Age of Industry 4.0; International Journal of Organizational Leadership, 2018

DeRue, D., Ashford, S. (2010): Who will lead and who will follow? Social process of leadership identity construction in organizations. Academy of Management Review

Grzybowska, K., Lupicka, A. (2017) : Key cometencies for Industry 4.0; International Conference on Economics and Management Innovations