![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/01-1-744x409.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kluczowe pytanie zadawane przez mened\u017cer\u00f3w w\u00a0ostatnim p\u00f3\u0142roczu brzmi: Co dla mnie oznacza nadej\u015bcie Przemys\u0142u 4.0? Je\u017celi firma, kt\u00f3r\u0105 zarz\u0105dzasz, realizuje tylko produkcj\u0119 (czyli \u015brodkowy etap \u0142a\u0144cucha warto\u015bci), to po pierwsze, na pewno odczuwasz presj\u0119 na obni\u017cenie ceny jednostkowej produktu. Po drugie, prawdopodobnie mar\u017ca, kt\u00f3r\u0105 wypracowujesz jest ni\u017csza od oczekiwa\u0144. Po trzecie, patrz\u0105c na dynamicznie zmieniaj\u0105cy si\u0119 rynek pracy i\u00a0brak pracownik\u00f3w, w\u00a0najbli\u017cszym czasie mo\u017cesz mie\u0107 powa\u017cne problemy z\u00a0zapewnieniem zdolno\u015bci produkcyjnych. Jakie s\u0105 zatem mo\u017cliwe scenariusze rozwoju fabryk?<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/02-744x371.jpg\")
<\/p>\n
Wynika to m.in. z\u00a0tego, \u017ce koszty dost\u0119pu do technologii (np. robotyzacji) znacz\u0105co spad\u0142y, ale g\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0105 do ich wprowadzania jest presja na obni\u017canie ceny i\u00a0brak pracownik\u00f3w. Odczuwalny jest tak\u017ce spadek konkurencyjno\u015bci firm, kt\u00f3re opar\u0142y swoj\u0105 strategi\u0119 tylko na obszarze Produkcji (por.\u00a0rys.\u00a02), dodatkowo opieraj\u0105c si\u0119 na sieciach dyskontowych jako g\u0142\u00f3wnym kliencie. Buduj\u0105ce jest to, \u017ce na rynku mo\u017cna spotka\u0107 firmy, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 bardziej warto\u015bciowe elementy \u0142a\u0144cucha warto\u015bci, np. R&D (ang. Research and Development<\/em>, Badania i\u00a0Rozw\u00f3j), tworzenie marek w\u0142asnych, czy rozwijanie zdolno\u015bci logistyczno-dystrybucyjnych. Warto wspomnie\u0107, \u017ce te zmiany w\u00a0\u0142a\u0144cuchu warto\u015bci dzia\u0142aj\u0105 w\u00a0skali globalnej. Oznacza to, \u017ce firma produkcyjna ulokowana w\u00a0Szwecji, dzi\u0119ki automatyzacji i\u00a0cyfryzacji jest w\u00a0stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u015b podobny poziom koszt\u00f3w produkcji jak jej polski odpowiednik. Dodatkow\u0105 presj\u0105 rynkow\u0105 jest powszechne oczekiwanie klient\u00f3w, \u017ce ich produkt b\u0119dzie spersonalizowany.W\u00a0tej sytuacji potrzebna jest strategiczna decyzja: w\u00a0kt\u00f3rym kierunku rozwija\u0107 fabryki?<\/p>\n Pierwszym i\u00a0podstawowym czynnikiem determinuj\u0105cym przysz\u0142y obraz twoich fabryk b\u0119dzie charakterystyka twojego klienta i\u00a0jego oczekiwa\u0144 wzgl\u0119dem produkt\u00f3w. Proces analizy potrzeb i\u00a0oczekiwa\u0144 klient\u00f3w warto przeprowadzi\u0107 z\u00a0dw\u00f3ch perspektyw: zewn\u0119trznej i\u00a0wewn\u0119trznej. Z\u00a0perspektywy zewn\u0119trznej mo\u017cna wykorzysta\u0107 do tego narz\u0119dzia takie jak:<\/p>\n Z\u00a0perspektywy wewn\u0119trznej bardzo warto\u015bciowe b\u0119dzie u\u017cycie sprawdzonych metod, np.<\/p>\n Nast\u0119pnie wa\u017cna b\u0119dzie ocena potencjalnego wolumenu produkcji (wielko\u015b\u0107 rynku) dla naszego portfolio, a\u00a0tak\u017ce wyb\u00f3r strategii rynkowej (produkcja masowa, koncentracja, produkcja niszowa).<\/p>\n Taka wst\u0119pna analiza powinna pom\u00f3c w\u00a0identyfikacji, na ile twoje produkty i\u00a0procesy s\u0105 konkurencyjne, a\u00a0tak\u017ce wst\u0119pnie okre\u015bli\u0107 kierunek rozwoju. Kolejny krok, to wyb\u00f3r odpowiedniego archetypu dla fabryki.<\/p>\n W\u00a0opracowaniu \u201eIndustry 4.0 \u2013 how to navigate digitization of the manufacturing sector\u201d z\u00a0roku 2015 McKinsey proponuje ciekaw\u0105 koncepcj\u0105 3\u00a0archetyp\u00f3w dla fabryk przysz\u0142o\u015bci (Smart-Automated Plant<\/em>, Customer-Centric Plant<\/em>, e-Plant in-the-box<\/em>), kt\u00f3re s\u0105 zaklasyfikowane wed\u0142ug realizowanego wolumenu produkcji oraz \u017ar\u00f3d\u0142a warto\u015bci (koszty, personalizacja). Dyskusje z\u00a0mened\u017cerami firm produkcyjnych pokazuj\u0105 jednak, \u017ce takie podej\u015bcie nie wyczerpuje tematu. Po pierwsze, nie mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 ze stwierdzeniem, \u017ce zorientowana na klienta powinna by\u0107 tylko jedna grupa fabryk. Takie powinny by\u0107 wszystkie. Dodatkowo w\u00a0zakresie niskiego wolumenu produkcji i\u00a0wysokiego stopnia personalizacji funkcjonuje (i\u00a0w\u00a0moim przekonaniu b\u0119dzie funkcjonowa\u0107) czwarta kategoria fabryk. Dlatego proponuj\u0119 przyj\u0119cie nowej klasyfikacji, w\u00a0kt\u00f3rej fundamentem ka\u017cdego archetypu b\u0119dzie orientacja na klienta.<\/p>\n Cztery nowe archetypy fabryk przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 jak poni\u017cej:<\/strong><\/p>\n 1.Smart-automated and robotized factory\u00a0 – <\/em>\u201eInteligentna zautomatyzowana i\u00a0zrobotyzowana fabryka\u201d<\/strong><\/p>\n Fabryka realizuj\u0105ca bardzo wysokie wolumeny produkcji, kt\u00f3ra dzi\u0119ki pe\u0142nej automatyzacji i\u00a0robotyzacji proces\u00f3w jest w\u00a0stanie wytwarza\u0107 produkty z\u00a0niskim (ni\u017cszym ni\u017c konkurencja) poziomem koszt\u00f3w. Produkcja w\u00a0niej jest zorganizowana w\u00a0formie dedykowanych zautomatyzowanych linii produkcyjnych ze wsp\u00f3lnymi modu\u0142ami konfekcjonowania. Taki model mo\u017ce przyj\u0105\u0107 na przyk\u0142ad producent z\u00a0bran\u017cy spo\u017cywczej, kt\u00f3ry sw\u00f3j biznes opiera na wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0sieciami dyskontowymi<\/p>\n 2. Digital mass-individualization factory\u00a0 – <\/em>\u201eCyfrowa masowa indywidualizacja w\u00a0fabryce\u201d<\/strong><\/p>\n Fabryka realizuj\u0105ca produkcj\u0119 w\u00a0zakresie \u015brednich lub wysokich wolumen\u00f3w produkcji wysoce indywidualizowanych produkt\u00f3w (np. samochody, ubrania, meble, elementy konstrukcyjne, bramy). Zak\u0142ad pod wzgl\u0119dem procesowym i\u00a0technologicznym jest przygotowany do realizacji bardzo kr\u00f3tkich serii, cz\u0119stych przezbroje\u0144 i\u00a0wysokiej personalizacji produktu. Cz\u0119sto jest on zorganizowany w\u00a0formie uniwersalnych, modu\u0142owych gniazd produkcyjnych, gdzie produkt steruje przep\u0142ywem sekwencji produkcji. To te\u017c jest produkcja zrobotyzowana i\u00a0zautomatyzowana, tylko z\u00a0innym rodzajem organizacji produkcji w\u00a0formie np. gniazd.<\/p>\n 3. Mobile-modular plant –\u00a0 <\/em>\u201eMobilna modu\u0142owa fabryka\u201d<\/strong><\/p>\n Fabryka \u201emobilna\u201d, czyli taka, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 w\u00a0spos\u00f3b elastyczny budowana, uruchamiana, pakowana i\u00a0przenoszona w\u00a0zale\u017cno\u015bci od trend\u00f3w rynkowych, standard\u00f3w bran\u017cowych lub dost\u0119pu do surowca. Przyk\u0142adem minifabryki w\u00a0takim archetypie mo\u017ce by\u0107 system produkcji palet tekturowych, kt\u00f3re zosta\u0142y wprowadzone jako standard w\u00a0grupie IKEA. Taki system ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 mobilno\u015b\u0107 mo\u017ce zosta\u0107 bardzo szybko zbudowany, zamontowany i\u00a0uruchomiony w\u00a0dowolnym miejscu na hali produkcyjnej, lub te\u017c w\u00a0jej bezpo\u015bredniej blisko\u015bci, na czas realizacji zlecenia. Kolejnym przyk\u0142adem s\u0105 minifabryki narz\u0119dzi i\u00a0komponent\u00f3w do realizacji du\u017cych inwestycji budowlanych. Bardziej zaawansowany przyk\u0142ad \u2013 modu\u0142owa mleczarnia od Nestl\u00e9 \u2013 zosta\u0142 opisany dalej.<\/p>\n 4. Hand-made with digital touch\u00a0\u00a0 – <\/em>\u201eProdukcja r\u0119czna z\u00a0wykorzystaniem cyfryzacji\u201d<\/strong><\/p>\n To zupe\u0142nie nowy archetyp dotycz\u0105cy niszowego segmentu rynku, kt\u00f3ry jednak odpowiada za produkcj\u0119 produkt\u00f3w o\u00a0najwy\u017cszej warto\u015bci jednostkowej (tak\u017ce segmentu produkt\u00f3w luksusowych). W\u00a0takich fabrykach proces opiera si\u0119 na r\u0119cznej pracy najwy\u017cszej klasy specjalist\u00f3w (cz\u0119sto rzemie\u015blnik\u00f3w), kt\u00f3rzy z\u00a0wykorzystaniem nowoczesnych narz\u0119dzi do obr\u00f3bki materia\u0142\u00f3w wytwarzaj\u0105 produkty na indywidualne zam\u00f3wienie. W\u00a0tego typu fabrykach nowoczesne technologie s\u0105 wykorzystywane w\u00a0sytuacjach, w\u00a0kt\u00f3rych zwi\u0119kszaj\u0105 bezpiecze\u0144stwo pracy, chroni\u0105 zdrowie (np. zrobotyzowane malowanie), a\u00a0tak\u017ce pomagaj\u0105 w\u00a0podnoszeniu jako\u015bci do\u015bwiadczenia klienta, czy te\u017c organizacji procesu produkcji (cyfrowy obieg informacji). Zgodnie z\u00a0takim archetypem dzia\u0142aj\u0105 producenci luksusowych samochod\u00f3w (np. Bentley, Ferrari), producenci w\u00a0bran\u017cy zbrojeniowej oraz aerospace.<\/p>\n Powy\u017cej opisane zosta\u0142y cechy r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce archetypy. Istnieje natomiast szereg zagadnie\u0144 wsp\u00f3lnych (tzw. pryncypi\u00f3w), kt\u00f3re dotycz\u0105 ka\u017cdego z\u00a0nich. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n W\u00a0kierunku kt\u00f3rych archetyp\u00f3w migruj\u0105 globalne i\u00a0polskie firmy? Z\u00a0pewno\u015bci\u0105 liderzy bran\u017cy automotive wybrali drog\u0119 \u201ecyfrowej masowej indywidualizacji (ang. Digital mass-customization<\/em>). W\u00a0tej kategorii warto wyr\u00f3\u017cni\u0107 Toyot\u0119, kt\u00f3ra z\u00a0jednej strony inwestuje w\u00a0nowoczesne technologie produkcyjne, z\u00a0drugiej za\u015b rozwin\u0119\u0142a wyj\u0105tkow\u0105 kultur\u0119 organizacji pracy i\u00a0organizacji proces\u00f3w. Adidas z\u00a0produkcji masowej niskokosztowej przesuwa si\u0119 w\u00a0kierunku masowej personalizacji i\u00a0b\u0119dzie produkowa\u0142 indywidualizowane buty w\u00a0Niemczech. Zmieni\u0105 si\u0119 nie tylko fabryki, ale tak\u017ce punkty sprzeda\u017cy, kt\u00f3re b\u0119d\u0119 stanowi\u0142y ogniwo \u0142a\u0144cucha produkcyjnego, wykorzystuj\u0105c technologie skanowania i\u00a0drukowania 3D. Bran\u017ca spo\u017cywcza (poza nielicznymi wyj\u0105tkami) pozostaje w\u00a0obszarze produkcji masowej niskokosztowej, koncentruj\u0105c si\u0119 na redukcji koszt\u00f3w wytworzenia a\u00a0tak\u017ce efektywno\u015bci energetycznej. Unikalny w\u00a0obszarze \u0142a\u0144cucha warto\u015bci wydaje si\u0119 projekt w\u00a0nurcie \u201emobilna modu\u0142owa fabryka\u201d (ang. Modular factory<\/em>) realizowany przez Nestl\u00e9. Bazuje on na pryncypiach Przemys\u0142u 4.0, kt\u00f3rymi s\u0105 modu\u0142owo\u015b\u0107 i\u00a0decentralizacja. Nestl\u00e9 zbudowa\u0142o koncepcj\u0119 modu\u0142owej mleczarni, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a powstawa\u0107 w\u00a0czasie do 50% kr\u00f3tszym ni\u017c standardowa konstrukcja. Zaproponowane i\u00a0ustandaryzowane zosta\u0142y elementy konstrukcji budynku, paneli solarnych, gotowe elementy wyposa\u017cenia budynku w\u00a0postaci sal, sto\u0142\u00f3wki, itd. Ma to umo\u017cliwi\u0107 standaryzacj\u0119 w\u00a0obszarze projektowania i\u00a0budowy fabryk jako kontynuacj\u0119 standaryzacji w\u00a0obszarze technologii produkcyjnych i\u00a0infrastruktury. Przyk\u0142adem dla archetypu 4 \u2013 Hand-made with digital touch<\/em> \u2013 mo\u017ce by\u0107 wykorzystanie robot\u00f3w maluj\u0105cych w\u00a0produkcji luksusowych samochod\u00f3w Lexus LFA.<\/p>\n Szcz\u0119\u015bliwie kilka polskich firm produkcyjnych tak\u017ce podejmuje pionierskie dzia\u0142ania. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna na pewno wyr\u00f3\u017cni\u0107 firm\u0119 Wi\u015bniowski, kt\u00f3ra strategicznie zainwestowa\u0142a we wszystkie ogniwa \u0142a\u0144cucha warto\u015bci. Wybranym archetypem dla fabryk jest \u201ecyfrowa masowa indywidualizacja\u201d (ang. Digital mass-indivdualization<\/em>). Ca\u0142a sie\u0107 dystrybutor\u00f3w posiada narz\u0119dzia, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 personalizacj\u0119 produktu dla klienta ko\u0144cowego. Dodatkowo, po z\u0142o\u017ceniu zam\u00f3wienia, system informatyczny jest w\u00a0stanie automatycznie wygenerowa\u0107 zam\u00f3wienia na parametry technologiczne produkcji (w\u00a0tym parametry pracy robot\u00f3w spawalniczych). Dzi\u0119ki integracji informatycznej pionowego \u0142a\u0144cucha warto\u015bci, czas dostarczenia produktu finalnego skraca si\u0119 znacz\u0105co, co przek\u0142ada si\u0119 na wymierne korzy\u015bci biznesowe.<\/p>\n Przyk\u0142adem dobrej, innowacyjnej praktyki w\u00a0obszarze rozwoju \u0142a\u0144cucha warto\u015bci jest firma Nowy\u00a0Styl. W\u00a0obszarze R&D firma powo\u0142a\u0142a zesp\u00f3\u0142 bada\u0144 i\u00a0consultingu przestrzeni pracy. Zesp\u00f3\u0142 ten, wykorzystuj\u0105c metodyk\u0119 Design Thinking<\/em>, wsp\u00f3lnie z\u00a0klientami wypracowuje nowe koncepcje organizacji przestrzeni biurowej. Nast\u0119pnie \u2013 we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0technologami \u2013 przek\u0142ada te koncepcje na produkcj\u0119. Dodatkowo samo zaplecze produkcyjne z\u00a0nowoczesnymi technologiami wspiera sprawn\u0105 realizacj\u0119 zindywidualizowanych produkt\u00f3w.<\/p>\n Z\u00a0pewno\u015bci\u0105 ka\u017cda bran\u017ca produkcyjna mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 zakwalifikowana do konkretnych archetyp\u00f3w.<\/p>\n Przyk\u0142ad takiej kategoryzacji podaj\u0119 na rys. 5.<\/p>\n Konsekwencj\u0105 wyboru docelowego archetypu b\u0119dzie oczywi\u015bcie zmiana podej\u015bcia do projektowania i\u00a0rozbudowy fabryk, gdzie nie wystarczy ju\u017c klasyczne podej\u015bcie architektoniczne. Bardzo wa\u017cne w\u00a0tym procesie b\u0119dzie uwzgl\u0119dnienie takich aspekt\u00f3w, jak organizacja proces\u00f3w i\u00a0przep\u0142ywu produktu na halach produkcyjnych, organizacja logistyki wewn\u0119trznej, wykorzystanie nowoczesnych technologii produkcyjnych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wspiera\u0142y efektywno\u015b\u0107 i\u00a0personalizacj\u0119 (np. automatyzacja produkcji i\u00a0transportu, robotyzacja, cyfryzacja \u2013 w\u00a0tym Internet Rzeczy, IIoT \u2013 czy wytwarzanie przyrostowe).<\/p>\n Ka\u017cdy z\u00a0archetyp\u00f3w ma zupe\u0142nie inne wymagania dotycz\u0105ce automatyzacji. O\u00a0ile w\u00a0archetypie 1. \u2013 \u201einteligentna zautomatyzowana i\u00a0zrobotyzowana fabryka\u201d (ang. Smart-automated and robotized factory<\/em>) \u2013 layout fabryki sk\u0142ada\u0107 si\u0119 b\u0119dzie z\u00a0klasycznych ci\u0105g\u00f3w produkcyjnych, o\u00a0tyle w\u00a0fabrykach zorientowanych na masow\u0105 indywidualizacj\u0119 (archetyp\u00a02.: \u201ecyfrowa masowa indywidualizacja w\u00a0fabryce\u201d (ang.\u00a0Digital mass-individualization factory<\/em>), b\u0119dzie to raczej podej\u015bcie do organizacji produkcji oparte o\u00a0modu\u0142owe gniazda obr\u00f3bcze, gdzie to produkt decyduje, z\u00a0kt\u00f3rych gniazd skorzysta\u0107, \u017ceby wyjecha\u0107 z\u00a0obszaru produkcji w\u00a0jak najkr\u00f3tszym czasie i\u00a0w\u00a0oczekiwanej jako\u015bci.<\/p>\n Z\u00a0drugiej strony koszty technologii (np. robot\u00f3w przemys\u0142owych) w\u00a0ostatnich 20 latach znacz\u0105co spad\u0142y. Dzi\u0119ki temu inwestycje, kt\u00f3re jeszcze kilka lat temu nie by\u0142y rentowne, teraz ju\u017c si\u0119 op\u0142acaj\u0105. Co wi\u0119cej, zaawansowane systemy wizyjne i\u00a0pomiarowe (czujniki) pozwalaj\u0105 na automatyczne wykonywanie coraz bardziej zaawansowanych operacji. Dzie\u0328ki temu zakres proceso\u0301w podatnych na automatyzacje\u0328 stale sie\u0328 powie\u0328ksza, powoduj\u0105c przy tym wzrost ROI (rys.\u00a06).<\/p>\n Opisanych powy\u017cej zagadnie\u0144 nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 za pomoc\u0105 jednej recepty. Ka\u017cda fabryka powinna indywidualnie w\u00a0gronie mened\u017cer\u00f3w i\u00a0kluczowych in\u017cynier\u00f3w zastanowi\u0107 si\u0119 nad wizj\u0105 swojej przysz\u0142o\u015bci. Najistotniejsze punkty, kt\u00f3re warto przemy\u015ble\u0107 \u2013 po analizie strategii rynkowej, w\u00a0tym \u0142a\u0144cucha warto\u015bci, oraz portfolio produkt\u00f3w \u2013 to:<\/p>\nRola klienta w\u00a0\u017cyciu fabryki<\/h2>\n
\n
\n
Nowy archetyp fabryki<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/03-744x475.jpg\")
<\/p>\n\n
Kierunek zmian<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/lexux-1-744x418.jpg\")
<\/p>\nDobre polskie przyk\u0142ady<\/h2>\n
Archetypy a\u00a0poziom automatyzacji<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/05-744x594.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.astor.com.pl\/biznes-i-produkcja\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/06-744x459.jpg\")
<\/p>\nCo fabryka, to wyzwanie<\/h2>\n